NỘI DUNG CHÍNH
“Tiêm cúm xong lại bị cúm” – sự thật là gì? Đây là một trong những băn khoăn phổ biến khiến nhiều người e ngại khi tiêm vaccine phòng cúm mùa. Bên cạnh đó, không ít người cho rằng mình khỏe mạnh nên không cần tiêm, đã mắc cúm năm ngoái thì năm nay vẫn có miễn dịch, hoặc tiêm khi mùa cúm đã bắt đầu là không còn hiệu quả.
Những quan niệm này có thực sự chính xác? Cùng tìm hiểu 5 hiểu lầm về tiêm vaccine cúm để hiểu đúng về vaccine và chủ động bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình.
1. Tiêm vaccine cúm xong lại bị cúm: Sự thật là gì?
Vaccine cúm bất hoạt không thể gây bệnh cúm. Tuy nhiên, sau tiêm, một số người có thể gặp các phản ứng như đau tại chỗ tiêm, mệt mỏi hoặc sốt nhẹ. Đây là những phản ứng có thể xảy ra khi cơ thể đáp ứng với vaccine và thường tự cải thiện sau một thời gian ngắn.
Nếu xuất hiện triệu chứng giống cúm sau tiêm, người tiêm có thể đã nhiễm virus trước khi cơ thể hình thành miễn dịch đầy đủ, nhiễm một loại virus đường hô hấp khác hoặc mắc cúm dù đã tiêm vaccine. Thông thường, cơ thể cần khoảng 2 tuần sau tiêm để hình thành đáp ứng miễn dịch bảo vệ.
Vaccine cúm không bảo vệ tuyệt đối trước mọi trường hợp nhiễm bệnh, nhưng có thể giúp giảm nguy cơ mắc cúm và nguy cơ diễn tiến nặng.
2. Người khỏe mạnh không cần tiêm vaccine cúm?
Ngay cả khi có sức khỏe tốt, bạn vẫn có thể mắc cúm và lây virus cho những người xung quanh. Đặc biệt, trong gia đình có trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai hoặc người mắc bệnh mạn tính, nguy cơ lây nhiễm cần được quan tâm đúng mức.
Virus cúm có thể lây truyền qua các giọt bắn và hạt khí dung từ người nhiễm bệnh. Người mắc cúm đôi khi có thể lây virus cho người khác trước khi nhận biết rõ các triệu chứng.
Tiêm vaccine cúm giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và các biến chứng liên quan. Đây cũng là một biện pháp góp phần bảo vệ những người thân có nguy cơ cao trong gia đình.
3. Đã mắc cúm năm ngoái thì năm nay không cần tiêm?
Từng mắc cúm không đồng nghĩa với việc bạn đã có miễn dịch đầy đủ trước các chủng virus cúm có thể lưu hành trong mùa tiếp theo.
Virus cúm liên tục biến đổi theo thời gian. Các chủng virus lưu hành ở mùa này có thể khác với mùa trước, khiến miễn dịch hình thành sau lần nhiễm bệnh trước đó không đủ để bảo vệ cơ thể trước những chủng virus khác biệt.
Đó là lý do vaccine cúm thường được cập nhật theo mùa dựa trên các chủng virus được dự đoán sẽ lưu hành. Việc tiêm vaccine theo khuyến cáo giúp cơ thể tạo đáp ứng miễn dịch phù hợp hơn với các chủng virus mục tiêu.
Do đó, dù đã mắc cúm hoặc từng tiêm vaccine trong năm trước, bạn vẫn nên tìm hiểu lịch tiêm theo mùa và tham khảo ý kiến nhân viên y tế để được tư vấn phù hợp.
4. Tiêm vaccine cúm muộn thì vô ích?
Tiêm vaccine trước khi mùa cúm bước vào giai đoạn lưu hành mạnh thường được ưu tiên để cơ thể có đủ thời gian hình thành miễn dịch. Tuy nhiên, nếu mùa cúm đã bắt đầu, việc tiêm vaccine không đồng nghĩa với việc đã mất hoàn toàn lợi ích phòng bệnh.
Thông thường, cơ thể cần khoảng 2 tuần sau tiêm để hình thành đáp ứng miễn dịch bảo vệ. Trong khi đó, virus cúm có thể tiếp tục lưu hành trong nhiều tháng và thời gian hoạt động mạnh có thể khác nhau giữa các khu vực.
Do đó, nếu virus cúm vẫn đang lưu hành, tiêm vaccine vẫn có thể mang lại lợi ích cho người chưa được bảo vệ đầy đủ. Hiệu quả thực tế phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm tình hình dịch tễ, mức độ phù hợp giữa vaccine và chủng virus lưu hành, cũng như đặc điểm sức khỏe của từng người.
Thay vì mặc định đã tiêm muộn thì không còn tác dụng, bạn nên liên hệ cơ sở tiêm chủng để được tư vấn về thời điểm tiêm phù hợp với độ tuổi, tiền sử tiêm chủng và tình trạng sức khỏe.
5. Trẻ hơi sổ mũi thì không được tiêm vaccine cúm?
Khi trẻ có biểu hiện sổ mũi, hắt hơi hoặc ho nhẹ, nhiều phụ huynh thường lo lắng và chủ động hoãn lịch tiêm. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp có triệu chứng đường hô hấp nhẹ đều là lý do phải trì hoãn tiêm vaccine cúm.
Trẻ bị bệnh nhẹ, chẳng hạn sổ mũi nhẹ nhưng vẫn tương đối khỏe, thường vẫn có thể tiêm sau khi được nhân viên y tế đánh giá tình trạng sức khỏe.
Ngược lại, nếu trẻ đang mắc bệnh cấp tính mức độ vừa hoặc nặng, có hoặc không kèm sốt, việc trì hoãn tiêm có thể được cân nhắc cho đến khi tình trạng cải thiện.
Vì vậy, phụ huynh không nên tự quyết định hoãn tiêm chỉ vì trẻ hơi sổ mũi. Hãy thông báo đầy đủ các triệu chứng và tiền sử sức khỏe của trẻ để nhân viên y tế khám sàng lọc, đánh giá và quyết định thời điểm tiêm phù hợp.
Chủ động tiêm vaccine cúm để bảo vệ sức khỏe
Hiểu đúng về vaccine cúm là bước quan trọng giúp mỗi người chủ động hơn trong việc phòng bệnh. Tiêm vaccine không bảo đảm ngăn ngừa mọi trường hợp nhiễm cúm, nhưng có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và các biến chứng liên quan.
Bên cạnh tiêm chủng, hãy duy trì những thói quen có lợi như rửa tay thường xuyên, che miệng và mũi khi ho hoặc hắt hơi, giữ không gian sống thông thoáng và hạn chế tiếp xúc gần với người đang có triệu chứng nhiễm trùng đường hô hấp.
Nếu đang cân nhắc tiêm vaccine cúm cho bản thân hoặc gia đình, bạn nên trao đổi với nhân viên y tế để được tư vấn về lịch tiêm, loại vaccine phù hợp và những lưu ý trước khi tiêm.
Đừng để những hiểu lầm khiến bạn bỏ lỡ cơ hội chủ động phòng cúm. Hiểu đúng về vaccine và tiêm chủng theo khuyến cáo là những bước thiết thực để bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình và cộng đồng.
benhvien22-12 luôn đồng hành cùng người dân trong hành trình chăm sóc và bảo vệ sức khỏe
