NỘI DUNG CHÍNH
Bệnh sỏi tiết niệu là một trong những bệnh lý đường tiết niệu phổ biến tại Việt Nam, có thể gặp ở cả nam và nữ, đặc biệt trong độ tuổi lao động. Sỏi có thể hình thành ở thận, niệu quản, bàng quang hoặc niệu đạo. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể gây tắc nghẽn đường tiết niệu, nhiễm trùng và ảnh hưởng đến chức năng thận.
Bệnh sỏi tiết niệu là gì?
Sỏi tiết niệu là những khối rắn được hình thành từ sự kết tinh của các khoáng chất và muối có trong nước tiểu. Ban đầu, các tinh thể có kích thước rất nhỏ nhưng theo thời gian có thể kết dính với nhau tạo thành viên sỏi.
Tùy vào vị trí xuất hiện, sỏi tiết niệu được chia thành:
- Sỏi thận.
- Sỏi niệu quản.
- Sỏi bàng quang.
- Sỏi niệu đạo.
Mỗi loại sỏi sẽ có biểu hiện và hướng điều trị khác nhau, do đó người bệnh cần được thăm khám để xác định chính xác vị trí và kích thước viên sỏi.
Nguyên nhân gây bệnh sỏi tiết niệu
Có nhiều nguyên nhân làm tăng nguy cơ hình thành sỏi tiết niệu, trong đó phổ biến nhất là:
- Uống không đủ nước khiến nước tiểu cô đặc, tạo điều kiện cho tinh thể kết tụ.
- Chế độ ăn nhiều muối, nhiều đạm động vật hoặc thực phẩm giàu oxalat.
- Nhịn tiểu thường xuyên.
- Ít vận động hoặc thừa cân, béo phì.
- Nhiễm trùng đường tiết niệu tái diễn.
- Rối loạn chuyển hóa hoặc có tiền sử gia đình mắc sỏi tiết niệu.
Việc duy trì lối sống lành mạnh có thể góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh.
Dấu hiệu nhận biết sỏi tiết niệu
Ở giai đoạn đầu, nhiều trường hợp sỏi nhỏ không gây triệu chứng rõ ràng. Khi viên sỏi lớn hơn hoặc di chuyển trong đường tiết niệu, người bệnh có thể gặp các dấu hiệu như:
- Đau vùng hông lưng hoặc đau quặn từng cơn.
- Tiểu buốt, tiểu rắt.
- Tiểu ra máu.
- Nước tiểu đục hoặc có mùi hôi.
- Buồn nôn, nôn.
- Sốt kèm đau hông lưng nếu có nhiễm trùng.
Khi xuất hiện những dấu hiệu trên, người bệnh không nên tự ý dùng thuốc giảm đau kéo dài mà cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra.
Bệnh sỏi tiết niệu được điều trị như thế nào?
Tùy thuộc vào vị trí, kích thước viên sỏi và tình trạng sức khỏe của người bệnh, bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.
Đối với sỏi nhỏ, người bệnh có thể được điều trị nội khoa kết hợp uống nhiều nước và theo dõi định kỳ.
Với những trường hợp sỏi lớn hoặc gây tắc nghẽn, các phương pháp điều trị hiện đại như tán sỏi ngoài cơ thể, nội soi tán sỏi bằng laser hoặc phẫu thuật sẽ được chỉ định nhằm loại bỏ sỏi, hạn chế biến chứng và bảo tồn chức năng thận.
Hiện nay, các kỹ thuật ít xâm lấn ngày càng được ưu tiên nhờ giúp giảm đau, ít chảy máu, rút ngắn thời gian nằm viện và phục hồi nhanh hơn.
Làm thế nào để phòng ngừa sỏi tiết niệu?
Để giảm nguy cơ hình thành sỏi, bạn nên:
- Uống khoảng 2–2,5 lít nước mỗi ngày nếu không có chống chỉ định.
- Không nhịn tiểu.
- Hạn chế ăn quá mặn và giảm lượng đạm động vật.
- Tăng cường rau xanh, trái cây.
- Duy trì cân nặng hợp lý và tập thể dục thường xuyên.
- Khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt với người từng mắc sỏi tiết niệu.
Khi nào cần đi khám?
Bạn nên đến bệnh viện ngay nếu có các biểu hiện như đau quặn hông lưng dữ dội, tiểu ra máu, sốt kèm đau vùng thắt lưng, tiểu khó hoặc bí tiểu. Việc thăm khám sớm giúp xác định chính xác nguyên nhân, lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp và hạn chế các biến chứng nguy hiểm.
Khoa Ngoại – Bệnh viện 22-12 tiếp nhận thăm khám và điều trị các bệnh lý tiết niệu với nhiều kỹ thuật hiện đại, trong đó có nội soi tán sỏi bằng laser và các phương pháp điều trị ít xâm lấn. Người bệnh sẽ được đội ngũ bác sĩ chuyên khoa trực tiếp thăm khám, tư vấn và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp, góp phần nâng cao hiệu quả điều trị và rút ngắn thời gian hồi phục.
