NỘI DUNG CHÍNH
Thời gian gần đây, Bệnh viện 22-12 (Nha Trang) tiếp nhận nhiều trẻ em và thanh thiếu niên bị xuất huyết tiêu hóa. Một số trường hợp nhập viện khi đã thiếu máu, thậm chí ngất do mất máu, cần được nội soi cấp cứu để xác định nguyên nhân và can thiệp cầm máu kịp thời.
Cấp cứu vì ổ loét tá tràng chảy máu
Điển hình là trường hợp bệnh nhi P.B.T. (14 tuổi, TP. Nha Trang) nhập viện trong tình trạng mệt mỏi, chóng mặt, da và niêm mạc nhợt nhạt. Trước đó hai ngày, trẻ bắt đầu xuất hiện mệt, hồi hộp, nôn ói, đi ngoài phân đen và có lúc ngất xỉu.
Qua thăm khám, các bác sĩ nhận định bệnh nhi có dấu hiệu mất máu do xuất huyết tiêu hóa và nhanh chóng tiến hành nội soi cấp cứu. Kết quả phát hiện một ổ loét khoảng 10 mm tại hành tá tràng, đáy ổ loét có mạch máu đang chảy.
Ê-kíp nội soi đã kịp thời can thiệp bằng kỹ thuật kẹp clip, giúp kiểm soát tình trạng xuất huyết, hạn chế nguy cơ mất máu tiếp diễn và tránh phải phẫu thuật.
Một trường hợp khác là bệnh nhi N.V.N.K. (14 tuổi, Khánh Hòa), nhập viện sau nhiều ngày đi ngoài phân đen và cơ thể ngày càng mệt mỏi. Kết quả nội soi dạ dày phát hiện hai ổ loét có dấu hiệu chảy máu. Bệnh nhi được nội soi can thiệp cầm máu, sau đó tình trạng xuất huyết được kiểm soát và sức khỏe dần ổn định.
Phân đen có thể là dấu hiệu xuất huyết tiêu hóa
Theo BSCKII. Cao Nguyên Đính – Phó Giám đốc, Trưởng khoa Nội soi tiêu hóa Bệnh viện 22-12, chỉ riêng trong tháng 7, bệnh viện đã tiếp nhận khoảng 10 trường hợp xuất huyết tiêu hóa, trong đó phần lớn là trẻ em và thanh thiếu niên.
“Nhiều người vẫn cho rằng xuất huyết tiêu hóa chủ yếu xảy ra ở người lớn. Tuy nhiên, trẻ em và thanh thiếu niên cũng có thể bị viêm loét dạ dày – tá tràng và xuất huyết tiêu hóa. Điều đáng lo ngại là các biểu hiện ban đầu đôi khi không điển hình hoặc dễ bị nhầm với rối loạn tiêu hóa thông thường, khiến trẻ được đưa đến bệnh viện khi đã mất máu đáng kể”, BSCKII. Cao Nguyên Đính cho biết.
Theo bác sĩ, một số nguyên nhân gây viêm loét và xuất huyết tiêu hóa ở trẻ có thể liên quan đến nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (H. pylori), sử dụng thuốc giảm đau, chống viêm không đúng chỉ định hoặc một số bệnh lý khác. Thói quen bỏ bữa, ăn uống thất thường, thức khuya và căng thẳng kéo dài có thể làm các triệu chứng tiêu hóa trở nên rõ hơn, nhưng không phải lúc nào cũng là nguyên nhân trực tiếp gây loét hoặc xuất huyết.
Một trong những dấu hiệu quan trọng của xuất huyết đường tiêu hóa trên là đi ngoài phân đen. Phân thường có màu đen bất thường, có thể nhão, dính và mùi khó chịu. Ngoài ra, trẻ có thể nôn ra máu hoặc dịch màu nâu đen, đau bụng, mệt lả, chóng mặt, hồi hộp, da xanh tái và có thể ngất khi mất máu nhiều.
Nội soi vừa chẩn đoán, vừa can thiệp cầm máu
Đối với những trường hợp nghi ngờ xuất huyết tiêu hóa, nội soi giúp bác sĩ quan sát trực tiếp thực quản, dạ dày và tá tràng, xác định vị trí, nguyên nhân cũng như mức độ chảy máu.
Đặc biệt, trong quá trình nội soi, bác sĩ có thể thực hiện các kỹ thuật cầm máu phù hợp như kẹp clip, tiêm cầm máu hoặc sử dụng các phương pháp đông cầm máu. Việc can thiệp đúng thời điểm góp phần kiểm soát xuất huyết, giảm nguy cơ phải phẫu thuật, hạn chế biến chứng và rút ngắn thời gian điều trị.
Tại Bệnh viện 22-12, các trường hợp xuất huyết tiêu hóa được tiếp nhận, đánh giá và chỉ định nội soi cấp cứu khi cần thiết. Sự phối hợp giữa bác sĩ cấp cứu, bác sĩ điều trị, gây mê hồi sức và ê-kíp nội soi có vai trò quan trọng trong xử trí những trường hợp mất máu nặng hoặc tổn thương đang chảy máu.
Khi nào cần đưa trẻ đến bệnh viện?
Các bác sĩ khuyến cáo phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện một trong những dấu hiệu sau:
- Nôn ra máu hoặc nôn ra dịch màu nâu đen;
- Đi ngoài phân đen hoặc có máu;
- Da xanh tái, mệt lả hoặc vã mồ hôi;
- Chóng mặt nhiều, hồi hộp, tim đập nhanh;
- Ngất, lơ mơ hoặc khó đánh thức;
- Đau bụng kèm nôn ói và mệt bất thường.
Khi nghi ngờ trẻ bị xuất huyết tiêu hóa, không nên tự ý mua thuốc điều trị, đặc biệt là các thuốc giảm đau, chống viêm. Phụ huynh cũng không nên chờ theo dõi tại nhà nếu trẻ có biểu hiện nôn ra máu, đi ngoài phân đen, xanh tái, chóng mặt hoặc ngất.
Bên cạnh việc nhận biết sớm các dấu hiệu nguy hiểm, phụ huynh cần cho trẻ sử dụng thuốc đúng chỉ định của bác sĩ, không tự ý dùng thuốc giảm đau hoặc chống viêm; duy trì chế độ ăn uống điều độ, bảo đảm vệ sinh thực phẩm và đưa trẻ đi khám khi các triệu chứng tiêu hóa kéo dài hoặc tái diễn.
Phát hiện sớm và đưa trẻ đến cơ sở y tế đúng thời điểm là yếu tố quan trọng giúp kiểm soát xuất huyết, hạn chế biến chứng và nâng cao hiệu quả điều trị.
