NỘI DUNG CHÍNH
Cúm ở trẻ dưới 2 tuổi có thể nguy hiểm hơn cha mẹ nghĩ. Một cơn sốt về đêm, vài tiếng ho khan, chiếc mũi sụt sịt. Với người lớn, đó chỉ là vài ngày mệt mỏi. Với một em bé chưa tròn 2 tuổi, câu chuyện có thể rẽ sang hướng hoàn toàn khác.
Nhiều bậc cha mẹ vẫn quen nghĩ cúm mùa là bệnh hô hấp thông thường: con nghỉ ngơi, uống đủ nước, theo dõi vài ngày rồi sẽ khỏi. Nhưng cúm không phải lúc nào cũng nhẹ nhàng, nhất là với những “công dân nhỏ” dưới 2 tuổi.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), trẻ dưới 5 tuổi, đặc biệt là dưới 2 tuổi, thuộc nhóm có nguy cơ cao gặp biến chứng nghiêm trọng khi mắc cúm. Trong đó, trẻ dưới 6 tháng tuổi có tỷ lệ nhập viện và tử vong liên quan đến cúm cao nhất trong nhóm trẻ em.
Vậy điều gì khiến một bệnh quen thuộc trở nên đáng lo hơn ở độ tuổi này? Có 4 lý do cha mẹ nên biết.
1. Hệ miễn dịch còn non nớt
Cúm ở trẻ dưới 2 tuổi là vấn đề cần được cha mẹ đặc biệt quan tâm. Những năm đầu đời, hệ miễn dịch của bé vẫn đang trong quá trình hoàn thiện.
Vì thế, khi virus xâm nhập, cơ thể bé có thể chưa kịp tạo đáp ứng đủ mạnh để kiểm soát. Nguy cơ bệnh nặng càng cao hơn nếu bé có thêm yếu tố nguy cơ như sinh non, bệnh tim bẩm sinh, hen phế quản hoặc suy giảm miễn dịch.
2. Đường thở nhỏ, chỉ cần viêm là dễ “nghẹt”
Đường thở của trẻ nhỏ hẹp hơn nhiều so với người lớn. Khi nhiễm cúm, niêm mạc viêm, phù nề và tăng tiết dịch nhầy, vốn chỉ gây khó chịu ở người lớn, có thể khiến việc thở của bé trở nên vất vả.
Cúm không dừng lại ở sốt, ho, sổ mũi. Virus có thể đi sâu xuống đường hô hấp dưới, gây viêm phế quản, viêm tiểu phế quản hoặc viêm phổi.
Hãy đưa bé đi cấp cứu ngay nếu thấy bé thở nhanh, khó thở, co lõm lồng ngực hoặc tím môi. Đây là những dấu hiệu cho thấy bé đang gặp vấn đề hô hấp nghiêm trọng.
3. Mất nước đến nhanh hơn cha mẹ nghĩ
Sốt khiến cơ thể bé mất nước qua da và hơi thở. Trong khi đó, bé ốm thường bú kém, bỏ ăn, nôn ói hoặc tiêu chảy, nên lượng nước đưa vào không theo kịp lượng nước mất đi. Ở trẻ nhỏ, tình trạng mất nước có thể tiến triển nhanh hơn người lớn rất nhiều.
Cha mẹ cần lưu ý khi bé có môi miệng khô, khóc ít hoặc không có nước mắt, đi tiểu ít, tã lâu không ướt, lừ đừ hoặc khó đánh thức.
Ngoài ra, cúm còn có thể gây viêm tai giữa, làm nặng thêm các bệnh lý nền và, trong một số trường hợp hiếm gặp, dẫn đến biến chứng thần kinh.
4. Dưới 6 tháng tuổi: “lá chắn” vắc-xin chưa thể có
Theo khuyến cáo của CDC, trẻ phải từ 6 tháng tuổi mới có thể tiêm vắc-xin cúm. Nghĩa là trong nửa năm đầu đời, những em bé dễ tổn thương nhất lại chưa thể được bảo vệ trực tiếp bằng tiêm chủng.
Vậy cha mẹ có thể làm gì trong giai đoạn này? Câu trả lời nằm ở “vòng tròn bảo vệ” quanh con:
-
Tiêm vắc-xin cúm khi mang thai. Khi mẹ được tiêm phòng trong thai kỳ, kháng thể sẽ truyền qua nhau thai sang thai nhi, giúp bảo vệ bé trong những tháng đầu đời, lúc bé chưa đủ tuổi tiêm.
-
Cả nhà cùng tiêm phòng. Bố mẹ, ông bà, anh chị và những người thường xuyên bế bồng, chăm sóc bé nên tiêm vắc-xin cúm hằng năm để giảm nguy cơ mang virus về nhà.
-
Giữ thói quen phòng bệnh mỗi ngày. Rửa tay thường xuyên, vệ sinh những bề mặt hay chạm vào, hạn chế đưa bé đến nơi đông người khi có dịch và tránh để bé tiếp xúc gần với người đang có triệu chứng hô hấp.
Khi những người xung quanh được bảo vệ tốt, virus cúm cũng ít có cơ hội đến gần bé hơn.
Từ 6 tháng tuổi: bé tự có “lá chắn” của riêng mình
Khi bé tròn 6 tháng, cha mẹ có thể bắt đầu cho con tiêm vắc-xin cúm theo độ tuổi và chỉ định phù hợp.
Với trẻ từ 6 tháng đến 8 tuổi chưa từng tiêm vắc-xin cúm, hoặc chưa đủ 2 liều trước đó theo khuyến cáo, bé cần tiêm 2 liều trong đợt đầu tiên, cách nhau tối thiểu 4 tuần. Sau đó, bé tiếp tục tiêm nhắc lại mỗi năm.
Vì sao phải tiêm hằng năm? Bởi virus cúm liên tục biến đổi, và vắc-xin cũng được cập nhật định kỳ để phù hợp với những chủng dự kiến lưu hành trong từng mùa. Tiêm phòng giúp giảm nguy cơ mắc cúm và đặc biệt góp phần hạn chế bệnh diễn tiến nặng, nhập viện và biến chứng.
Một lưu ý nhỏ nhưng quan trọng: vắc-xin không bảo vệ tuyệt đối trước mọi trường hợp mắc cúm. Vì vậy, dù bé đã tiêm phòng, cha mẹ vẫn nên theo dõi sức khỏe của con và đưa bé đi khám khi có dấu hiệu bất thường.
Khi nào cần đưa bé đến cơ sở y tế?
Đưa bé đến cơ sở y tế ngay nếu bé có một trong các dấu hiệu: thở nhanh, khó thở, co lõm lồng ngực, tím môi, co giật, li bì khó đánh thức hoặc mất nước rõ rệt.
Với trẻ dưới 5 tuổi, đặc biệt dưới 2 tuổi, ngay khi nghi ngờ cúm ở trẻ dưới 2 tuổi, cha mẹ nên liên hệ bác sĩ sớm để được tư vấn và đánh giá nguy cơ biến chứng. Đừng tự ý cho bé dùng thuốc kháng virus, kháng sinh hay thuốc điều trị triệu chứng khi chưa có hướng dẫn chuyên môn.
Thông điệp
Bảo vệ con trước cúm bắt đầu từ thai kỳ, lan tỏa trong cả gia đình và được nối tiếp bằng mũi tiêm cúm hằng năm khi bé tròn 6 tháng tuổi.
Phòng cúm cho con không bắt đầu từ ngày con tròn 6 tháng. Hành trình ấy bắt đầu sớm hơn nhiều: từ thai kỳ của mẹ, từ vòng tay những người thân yêu quanh bé, rồi được nối tiếp bằng mũi tiêm cúm mỗi năm khi con đủ tuổi.
Bảo vệ con trước cúm, hãy bắt đầu từ hôm nay.
Bệnh viện 22-12 hiện có các gói tiêm chủng dành cho trẻ từ 0–12 tháng và 0–24 tháng, đã bao gồm 2 mũi vắc-xin cúm theo chương trình gói. Phụ huynh có thể liên hệ Trung tâm Tiêm chủng để được tư vấn lịch tiêm phù hợp với độ tuổi và tiền sử tiêm chủng của trẻ.
